LLEARN From The Past Podcast

In deze aflevering gaan Hanneke en Thijs in gesprek met Tim Koetsier, docent geschiedenis aan de RSG Broklede in Breukelen, en Suzanne Lemkes, adviseur educatie en erfgoed bij het Regionaal Archief Noordwest Utrecht.
Wat is erfgoed? Waarom zou je het als docent geschiedenis inzetten in je lessen? En hoe ziet dit er in de praktijk uit? Tim en Suzanne nemen ons mee in deze en nog veel meer vragen over erfgoededucatie.
 
Shownotes:
Regionaal Archief Noordwest Utrecht: https://www.regionaalarchiefnoordwestutrecht.nl
Overzicht Regionale Archieven: https://www.nationaalarchief.nl/archiveren/kennisbank/archieven-in-nederland
Geheugen van Delpher: https://geheugen.delpher.nl/nl
MESOE: https://www.nwo.nl/projecten/tiofv66156
Bronnendatabase VGN Kleio: nl/bronnen
Erfgoed etalage: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl
Geheugen van Nederland: https://geheugenvannederland.nl/
Wil je De Stem van het Volk winnen? Mail thijs@toetsrevolutie.nl jouw reden waarom je dit boek graag wil hebben en maak kans op het enige exemplaar dat we weggeven!
 

In deze aflevering gaan Hanneke en Thijs opnieuw in gesprek met docent geschiedenis Jeske Weerheijm. In #7: Activistisch lesgeven vertelde Jeske al over haar visie op geschiedenisonderwijs en waarover ze haar leerlingen wil laten nadenken. Nu neemt ze ons mee in werkvormen waardoor leerlingen met elkaar in gesprek gaan. Hoe creëer je een betekenisvolle dialoog tussen en met leerlingen in de geschiedenisles en wat levert dit op?  
Shownotes:                                                                                                                                              
Watskeburt – muziek in de geschiedenisles: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl/watskeburt-muziek-in-de-geschiedenisles-daan-krahmer-en-joost-van-oort/                                                                                                              
Froukje - Groter Dan Ik: https://www.youtube.com/watch?v=IUGFn7wQSlM&list=RDIUGFn7wQSlM&start_radio=1                
Albert Logtenberg, Questioning the past: student questioning and historical reasoning: https://pure.uva.nl/ws/files/1856300/105943_thesis.pdf                                                                          Empathy Map: https://designthinkingworkshop.nl/empathy-map/#wat-is-empathy-map                              
Over de Ozonlaag en de Waddenzee: Historische perspectieven in duurzaamheidseducatie: https://research-portal.uu.nl/en/clippings/over-de-ozonlaag-en-de-waddenzee-historische-perspectieven-in-duu/                                                                                                                                    
Bruce Springsteen, Streets of Minneapolis: https://www.youtube.com/watch?v=GDaPdpwA4Iw                      
NPO Doc: Zwijgen of Spreken: https://npo.nl/start/afspelen/npo-doc-zwijgen-of-spreken

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Gerrit Zandbergen, Lerarenopleider geschiedenis aan de NHL Stenden Hogeschool & Kevin Klop, Docent geschiedenis bij het Globe College in Utrecht.
Aan bod komt een keur aan onderwerpen: Wat is digitale geletterdheid en waarom doet het ertoe bij geschiedenis? Hoe ziet het met digitale ongelijkheid en inclusiviteit? Welke rol speelt ethiek en identiteit in de digitale samenleving? En hoe ziet goed digitaal geschiedenisonderwijs eruit?
 
*****************
 
Shownotes:
 
- Lesmateriaal Kevin: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl/
 

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Koos Sikkema, docent geschiedenis aan het CSG Wessel Gansfort in Groningen en initiatiefnemer van vgnkleio.nl/bronnen & Tim Huijgen: universitair docent en lerarenopleider geschiedenis bij de Rijksuniversiteit Groningen.
Aan bod komen de definitie en het belang van contextualiseren in het geschiedenisonderwijs, hoe je er als leerling en docent mee aan de slag kunt gaan en ideeën voor de didactische praktijk.
 
*****************
 
Shownotes: 
- Bronnendatabase VGN Kleio: https://vgn.nl/bronnen
- Lesvoorbeelden VGN Kleio: https://vgn/nl/lessen
- Specification of Ignorance: https://www.hampshire.edu/sites/default/files/shared_files/Wineburg_main_1.pdf
Stappenplan RuG + "Dartbord" Universiteit Leiden -->https://expertisecentrum-geschiedenis.nl/wp-content/uploads/VreemdeVerleden.pdf
Filmpje met uitleg van het Vreemde Verleden: https://www.youtube.com/watch?v=f2cOT0lBz7w
Proefschrift van Tim Huijgen: https://www.rug.nl/gmw/expertisecentrum-vakdidactiek-noord/geschiedenis/thesis-huijgen.pdf
Artikel over VR en contextualiseren: https://www.researchgate.net/publication/387190289_Using_Virtual_Reality_to_promote_historical_contextualisation_in_classrooms
- Schema historisch redeneren Carla van Boxtel: https://histoforum.net/2014/historischdenken.html
- Mysteriespel: https://geschiedenisendidactiek.wp.hum.uu.nl/lessen/mysteriespel-verzuiling/
- Leerlingmateriaal AR-project Groningen: Voorbeeld van AR-tour in Groningen is te vinden op De Grote Markt in WO2 - Wintor
- Dimensies-artikel: https://dimensies.nu/alsof-het-echt-is-gebeurd-daar-nr-8-mei-2024/
 
 

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met
Firien Dubben, Educatief concept- en leermiddelenontwikkelaar, projectleider leernetwerk burgerschap, uitgever bouwstenen geschiedenis, mede-initiatiefnemer en directeur Humanasium
& Saro Lozano Parra, Universitair Docent Burgerschap en Educatie bij de Universiteit Utrecht.
Aan bod komen o.a. de definitie en doelen van burgerschapsonderwijs, dilemma’s en kansen in het klaslokaal en praktische ideeën en didactische overwegingen voor geschiedenisdocenten.
 
*****************
 
Shownotes:
 
- Website Humanasium: https://humanasium.nl
- Aanvraagformulier met de verschillende mogelijkheden om het materiaal gratis tebekijken of proberen: https://bouwstenen.humanasium.nl/proberen.html
- Goed om te weten voor docenten: Bouwstenen Mens en Maatschappij is een projectvan Stichting Humanasium. Humanasium is een ANBI (algemeen nut beogende instelling).Dat betekent dat de opbrengst uit de verkoop van licenties van de bouwstenen vanleerjaar 1 en 2 direct wordt geïnvesteerd in het beheer en onderhoud en dedoorontwikkeling van deze bouwstenen en/of in de ontwikkeling van nieuw lesmateriaal ophet vlak van de mens en maatschappijvakken. Als docentgebruiker heb je inspraak in waardeze opbrengst aan wordt besteed. De bouwstenen van leerjaar 3 worden met subsidievan Impuls Open Leermateriaal ontwikkeld en dus gratis beschikbaar gesteld aan hetonderwijs.
- Onderzoek Wansink & Damhuis: https://maatschappijenpolitiek.nl/app/uploads/2025/01/MP.2206.damhuis.website.pdf
- Buitenhof - Cankaya & De Bruin: https://www.vpro.nl/buitenhof/lees/in-de-uitzending/2025/11-mei.html
- De drie doeldomeinen van Biesta: https://slo.nl/publish/pages/4507/essay-persoonsvorming-gert-biesta.pdf en https://youtu.be/CLcphZTGejc?si=xHlNuyetvGXrfHcT
- Sam Wineburg - Why Learn History?: https://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/W/bo23022136.htmlhttps://press.uchicago.edu/ucp/books/book/chicago/W/bo23022136.html
 
 

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met docent geschiedenis Jeske Weerheijm.
Aan bod komen Jeske’s motivatie, dilemma’s en succesvoorbeelden bij activistisch lesgeven in de geschiedenisles en daarbuiten.
 
*****************
 
Shownotes: 
Beeldmateriaal om met leerlingen te bekijken en te bespreken:
Wish (Disney - vooral eindlied) (link: https://www.youtube.com/watch?v=l_Uo79XeWC4&pp=ygUWd2lzaCBmaW5hbCBiYXR0bGUgc29uZw%3D%3D) 
Speech Mon Mothma (Andor, Disney) (link:https://www.youtube.com/watch?v=BK2qQ5YJ_H8) 
Provo in de pers (Andere tijden)
Ze zullen doorgaan (Even tot hier, NPO)
Onkruit vergaat niet
Vessel (Women on waves)
De slag om Amelisweerd (Andere Tijden, Boomzitters)
Do You Hear The People Sing (Les Miserables) (link: https://www.youtube.com/watch?v=1q82twrdr0U) 
Mina en haar mannen (Andere tijden)
Sorry (Dear Future Generation) (link:https://www.youtube.com/watch?v=eRLJscAlk1M&list=PLiqzr0fs0UMa4bAhkaoPJI2El8EjQ0aQ_&index=95&pp=gAQBiAQB) - Interactieve docu Oorlogsdetective: https://www.zapp.nl/programmas/oorlogsdetective
Algemene tips om beeldmateriaal vandaan te halen:
Andere Tijden in de Klas: https://schooltv.nl/programma/andere-tijden-in-de-klas/afleveringen
Nieuwsuur In de klas
De Avondshow / Lubach- Even tot hier 
2Doc- Emotienetwerken, Hester Dibbits: https://www.reinwardt.ahk.nl/lectoraat-cultureel-erfgoed/emotienetwerken/- Lesmateriaal Ter Info: https://ter-info.nl/lesmateriaal/
Literatuurtips:
- Roman Krznaric, Geschiedenis voor morgen (Utrecht, 2024)
Studium Generale - Hoe activistisch mag een wetenschapper zijn?
Villa vdB - Radio 1 - Willeke Slingeland (HU) - 24 april 2025 (link: https://www.nporadio1.nl/fragmenten/villa-vdb/0196682c-0b9c-71bf-b5e4-cbe2e4bbed53/2025-04-24-vertrouwen-in-democratie-daalt-hoe-draaien-we-dat-om) 
Pedagogies of collapse - Ginie Servant-Miklos
LLEARN - #19: Frankenstein en de pedagogiek (beetje gek om naar een eigen podcast te verwijzen misschien, maar de pedagogische kant die we bespraken komt hier heel mooi in terug)
De Correspondent - Protesteren is een ernstige zaak. Maar onderschat de kracht van humor niet, zegt deze historicus (Lodewijk van Oord)
Remco Campert - Verzet begint niet met grote woorden
Broom, C. (2015) Empowering students: Pedagogy that benefits educators and learners, Citizenship, Social and Economics Education.
Didactief - Haal scholieren uit hun eigen kringetje (link: https://didactiefonline.nl/artikel/haal-scholieren-uit-hun-eigen-kringetje) 
 
Historische voorbeelden van burgerlijke ongehoorzaamheid:
Rosa Parks (Claudette Colvin) - in de bus zitten (TV10)
Onkruit (totaalweigeraars) - schoenen niet uit doen (TV10 + HC Nederland)
Women2Drive (Saoedi Arabië) - autorijden (TV10)
Women on Waves (internationale wateren) (HC Nederland)
We Are Here (kraken door asielzoekers) 
Occupy Wall Street (HC Nederland)
Gandhi - verzet tegen Brits imperialisme (HC Britse Rijk (afsluiting): https://www.youtube.com/watch?v=eP-mv5IjFzY&pp=ygUiZ2FuZGhpIGNpdmlsIGRpc29iZWRpZW5jZSBtb3ZlbWVudA%3D%3D) 
Henry David Thoreau - geen belasting betalen vanwege o.a. slavernij (HC Britse Rijk)
Demonstratie tegen kruisraketten in Den Haag (TV10, HC Nederland, HC Duitsland) (link: https://www.youtube.com/watch?v=ilbTV2Gip50) 
Een leuke oefening om te doen met leerlingen is nadenken over de concepten utopie en dystopie. Daar kun je allerlei leuke gesprekken over voeren en ze ook laten nadenken over hun eigen utopische samenleving: wat zou er dan moeten veranderen? (Het Vathorst had ooit een thema waarbij leerlingen een nieuwe planeet gingen bewonen en zij moesten dan allerlei keuzes maken over staatsinrichting enzo en dachten hier dan ook over na) Een bijpassende video (wel in het Engels): https://www.youtube.com/watch?v=wyHLLzmNje0&list=PLiqzr0fs0UMa4bAhkaoPJI2El8EjQ0aQ_&index=90 

Introtekst:
In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Arjan Moree: docent geschiedenis en maatschappijleer bij Penta Jacob van Liesveldt in Hellevoetsluis, trainer en onderwijsadviseur bij Toetsrevolutie.
Aan bod komt het boek van Daniel Willingham dat Arjan onlangs vertaald heeft: Slimmer dan je Brein. Hij deelt daarbij theoretische inzichten en praktische tips voor iedereen die zich met onderwijs en leren bezighoudt.
*****************
Shownotes:
- Wees Slimmer Dan Je Brein winnen? Mail jouw motivatie om dit boek te willen lezen naar thijs@toetsrevolutie.nl en maak kans op een exemplaar!
- Meer info over Wees Slimmer Dan Je Brein? Zie: https://telos-uitgevers.nl/

Volgend schooljaar zijn Thijs Risselada en Hanneke Tuithof weer terug met een nieuw seizoen van LLEARN to the Past - de geschiedenisonderwijs-spin-off van de LLEARN Podcast. 
Dit tweede seizoen is vanaf augustus 2025 te beluisteren op het nieuwe podcastkanaal LLEARN from the Past!
Bijv. te vinden op Spotify: https://open.spotify.com/show/42YBlUp5B7gUVlFL5FvQDN

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Alderik Visser: historicus, onderwijskundige, docent en curriculumexpert.
Aan bod komen onder andere de opzet van en betrokkenen bij het geschiedeniscurriculum in Nederland, dilemma’s en tips voor het ontwerpen van je curriculum, en het implementeren van een goed doordacht curriculum in de praktijk. 
 
**************
 
Shownotes:
Redactionele inleiding themanummer curriculumvraagstukken Dimensies door Alderik Visser en Hanneke Tuithof met de actuele ontwikkelingen in onderzoek en curriculum Ten geleide themanummer curriculumontwikkeling (nr. 7 nov 2023) - DIMENSIES
Themanummer curriculumvraagstukken Dimensies Nummers - DIMENSIES
Actualisatie kerndoelen | SLO laatste nieuws over de herziening van de landelijke kerndoelen
www.vgnkleio.nl website van de VGN waar altijd actuele informatie te vinden is over het curriculum
Afbeelding ontwerptool M&M van Alderik Visser:

In deze aflevering spreken Hanneke Tuithof en Thijs Risselada met Carla van Boxtel, professorvakdidactiek geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en Tim Huijgen, universitair docenten lerarenopleider geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Aan bod komen onder andere de definitie, het belang en de maatschappelijke functie vanhistorisch redeneren, en hoe je dit als docent kan opnemen in je lessen curriculum.
**************Shownotes:- History Assessment of Thinking https://inquirygroup.org/list-history-assessments-thinking 
Iets meer wetenschappelijke achtergrond: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/07370008.2018.1499646 (geen open access)
Hulpvragen bij contextualiseren ; Drie fases bij Didactiek van het Vreemde Verleden / Heden 
Dit staat allemaal in de praktische handleiding die in september is verschenen (open access): https://expertisecentrum-geschiedenis.nl/wp-content/uploads/VreemdeVerleden.pdf.
Proefschrift: https://pure.rug.nl/ws/portalfiles/portal/65651733/Complete_thesis.pdf
Zweeds onderzoek naar leervragen selecteren voor ontmoetingen tussen culturen;https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00220272.2014.956795Het gaat dan vooral om Figuur 1. Geen open access. 
Actief Historisch Denken;
Hier zijn de drie bundels gratis te downloaden: https://www.koenhenskens.nl/actief-historisch-denken/100 werkvormen bij geschiedenis.https://www.uitgeverijvangorcum.nl/product/100-574_Het-grote-geschiedeniswerkvormenboek#:~:text=Het%20Grote%20geschiedeniswerkvormenboek%20bevat%20100,aspect%20van%20de%20geschiedenisles%20centraal